Orta Asya"da halkın politikaya olan ilgisizliği ve Gorbaçov ve sonrası yenilenme hareketinin bu ülkelerde fazla etkili olamaması, her geçen sürede hoşnutsuzluğun ve yoksulluğun artması geçmişi arar hale getirmiştir. İşte bu ortam aşırı dini akımların gelişmesini desteklemiştir. Vahhabiler gibi bunların yandaşları da daha çok Fergana Vadisi yöresindedir. Faaliyet alanları ise; vaaz ve ibadet yerleri, öğrenci yurtları ile geleneksel toplumun dışında kalan ve devletin imkânlarının ulaşamadığı yerlerde faaliyet gösterirler.
Amerika"nın bu bölgeye girmesi de dini akımlar sayesinde olmuştur dersek kimse şaşmasın. Bilindiği üzere Amerika"nın aşırı dini akımlar karşısındaki tutumu hep muğlâk olmuştur. Amerikalılar radikal islamı hiçbir zaman ideolojik düşman olarak görmediler. Radikallerin ayağını kaydırmak şöyle dursun, onları desteklediler. Arabistan, Pakistan, Sudan örneğinde olduğu gibi. Mesela; Afgan Hizb-i İslam örgütü 1989"a kadar Amerikalılar tarafından silahlandırıldı; Cezayirli FIS ve Tunuslu Gannuşi de aynı şekilde oldu. Ayrıca Suudi Arabistan, Pakistan gibi ülkelere bazı İslamcı gurupların yönetiminin taşeronluğunu da verdiler. Hatta Amerika kendi ülkesinde Suudi Arabistan Elçiliği bünyesinde 1982 den beri siyah Amerikalıların İslamlaştırılması için bir "İslami İşler Bölümü "nün faaliyetini yürütmektedir. Ayrıca bu bölüm Amerika"daki çeşitli İslami örgütler arasındaki temasları da sağlamaktadır. Amerika şimdide Orta Asya"da İslamcı gurupların taşeronluğunu yapmak için hem Türkiye"den hem de diğer İslam ülkelerinden cemaatler / güçler oluşturmaktadır. Hiç kimsenin gidemediği yerlere, bölgelere, makam ve mevki sahiplerine bu cemaatler kanalıyla ulaşmaktadırlar. Ayca bu cemaatler çok rahat bir şekilde istedikleri ülkelerde örgütlenmekte ve sözde dini faaliyet adı altında Amerika"ya hizmet etmektedirler. Ayrıca Ruslar da Vaahhabişiği desteklemektedir. Bu konuyu değerlendiren Türk- Kazak Üniversitesi Hoca AhmedYesevi Üniversitesi öğretim üyelerinden, ismi bizde mahfuz olan bir akademisyen konuyla ilgili olarak şu değerlendirmeyi yaptı: "Avrasya coğrafyasında Vahhabilik bir Rus politikası olmuştur. Temel amaçları Anadolu Türklüğü ile Dış Türkler arasındaki kültürel bağı kesmektir. Ayrıca Türk Cumhuriyetlerindeki üniversitelerin çoğunda Arap Dili Bölümlerinin varlığına şahit oldum. Türk Cumhuriyetlerinin hemen hepsinde Arap Dili fakülteleri hala varlığını sürdürmektedir. Bunların en başında Azerbaycan Devlet Üniversitesi bünyesinde komünist dönemde açılan "Şıgistani Fakültesi"dir. Bu fakültede Arapça eğitimi yapılır. Sovyet döneminde en çok ilgi gören fakülte imiş. Çünkü burayı bitiren öğrenciler Orta doğuya özellikle Sovyetlerin siyasi yönden en etkili olduğu yerler olan Mısır, Irak, Suriye, Libya gibi ülkelere gönderilirmiş. Temel amaç, hem oralara sosyalist sistemi taşımak hem de halkın meylini Anadolu"dan Araplara kaydırmaktır. Ayrıca bu Müslüman ülkelerin geri kalışını ve buna sebep olanın da kendilerince İslam Dini olduğunu zihinlere enjekte etmektir.
