Yirminci yüzyılın başında Osmanlı Devletinin çöküşünün sebeplerini tespit edenlerin başında M.Akif Ersoy, Musa Carullah, M.Şemseddin Günaltay, Aksekili Ahmed Hamdi, Said Halim Paşa ve Elmalılı Hamdi Yazır gibi pek çok alim gelmektedir. Bunlar İslam Dininin emrettiği bilim ve marifet, sanat gibi yüksek değerlerin derin bir tevekkül ve kadere heba edildiğini, bunun sonucunda İslam dünyasında bir ataletin, bir hareketsizliğin ve bir geriliğin hüküm sürdüğünü dile getirdiler. Osmanlı İmparatorluğunu bocalamaya sevk eden felaket ağının da bu gerilik nedenleriyle örüldüğünü, dünyanın her tarafında Müslümanların esarete mahkûm, zillet ve sefalete gömüldüğünü, yaşamın her türlü nimetlerinden mahrum olarak yaşadıklarını, tembelliği tevekkül ile izah ettiklerini, dünyanın gidişi hakkında hiçbir karara katılamadıklarını, hiçbir üretime katkı sağlayamadıklarını, ancak verilen kararların sonuçlarına katlanma zorunda kaldıklarını defalarca Sebilürreşad, Zulmetten Nura, Sıratı Müstakim gibi dergilerde "İslamlaşmak ve Buhranlarımız" başlıkları altında dile getirdiler, yazdılar ve anlattılar. Ama ne yazık ki ne devlet yöneticileri ne de halk anlatılanlardan ders almadılar. Sonuçta koca imparatorluk çöküp gitti.

Bugün geldiğimiz nokta da İslam dünyasının hali pek de fazla değişmedi. Peki, bunun sebebi nedir? Niçin hala Müslümanlar egemen güçlerin zulmü altında yaşam mücadelesi vermekte? Bize göre Müslümanların en önemli açmazı, tarihin genel akışı içinde, kendisini kendi kendine yeter bir dünya olarak görmesidir. Ayrıca dinin, Müslümanların hayatına tek rehber olarak girmesi, akıl ve bilimi gözardı etmesidir. Bu iki akide bilim ve ilerlemenin önünde en büyük engel diye düşünüyorum. Zaten bu iki akide egemen olunca toplumda efsane, hurafe ve batıl inançlar gerçek dinin önüne geçer; neticede taassup ve cehalete toplum yenik düşer.