Gelecek kuşaklara unutulmaya yüz tutmuş bazı aletlerimizi tanıtmak için Maraş eşya sözlüğü kaleme aldım.
BAKRAÇ:
Eski Maraş"ta çeşitli bakraçlar vardı.
Bu bakraçlar süt, yoğurt ve tereyağı koymak için kullanılırdı. Bakraçların
yapısı bakır, içi ise kalaylı olurdu. Yapısı oldukça ağırdır. Özellikle
kadınların mutfağında önemli bir yer tutardı.
HEYBE:
Eskiden
omuzdaki çantaya verilen addır. Bazı eşyaları omuzda taşımak için dokunmuş halı
desenli omuz çantasıdır. Aynı zamanda hayvanların sırtında da yük taşımak için
kullanılır. Heybe eşya olmanın yanında bizim edebiyatımızda da önemli yere
sahiptir. Bazen "gönül heybemiz" "zihin heybemiz" şeklinde de kullanılır.
KALBUR:
Kenarları
ağaç kasnak ile çevrilen ve davul kasnağına benzeyen, alt kısmı bağırsaktan
yapılan iple donatılmış bir eleme aracıdır. Kullanımına göre elek kısmının
seyrek ve sık olanları vardır. Daha çok harman yerinde hububat ve samanı
birbirinden ayırmak için kullanılır.
SEPET:
Eskiden
sepetler; meyve, sebze ve yumurta taşımak için kullanılırdı. Kamıştan ya da
ağaç dallarından yapılmış sepetlerin en güzel yanı, içine konulan ürünlerin
hava almasını sağlaması ve yapısında kimyasal barındırmamasıdır.
Diğer taraftan sepetler; evin merteklerine
çangal ile asılır. Bunun amacı bazı gıdaları haşerattan ve evcil hayvanlardan korumak
içindir.
KIRKLIK:
Eskiden
hayvanların yününü kırpmak için kullanılan bir çeşit makastır. Özellikle koyun
ve keçi gibi küçük baş hayvanların yün ve kıllarının kırpılmasında kullanılan
makastır.
HELİK:
Eskiden;
karda yürürken, kara batmamak için kullanılan
ve ayakkabının üstünden giyilen ahşap aparattır. Çapı geniş olduğundan dolayı ayakların
kar`a batmasını engeller. Özellikle karın yoğun yağdığı yerlerde kullanılır.
TOHAÇ:
Eskiden
dere kenarında çamaşırlar yıkanırken, çamaşırları ıslatıp sudan çıkardıktan sonra,
çamaşırları döverek iyice arıtmak için kullanılan ağaçtan yapılmış araçtır.
Vurma yeri kalın ve geniş, sap kısmı ince olan bir araçtır.
TEŞT:
Eskiden
çamaşır yıkamak için kullanılırdı. Leğenlerin büyük ve metal olanına denilirdi.
Özellikle çamaşır makinesi icat edilmeden önce çamaşır yıkamak için çok önemli
bir işlevi vardı. Yeni evlenen genç kızların çeyizlerinde olmazsa olmazlar
arasında idi. Ve kuşaktan kuşağa miras kalırdı.
MASERE
KAZANI: Eski Maraş`ta; tarhana, masere (şıra)
kaynatmak için kullanılan büyük kazanlara "masere kazanı" denir.
Eskiden her evin olmazsa olmazları arasındadır. Gelinlik kızın çeyizine ilk
yazılan eşyadır. Yapısı bakır madenindendir. Kullanmadan önce içi kalaylanır.