Hiçbir fikre ayrıcalık tanınmadığı ya da herhangi bir fikrin ifade edilebilme imkanları kısıtlanmadığı sürece o devlete itibarlı devlet demek mümkündür. Aksi halde bazı fikirler kutsal sayılıp sorgulanamazken, bazı fikirlerin susturulmaya çalışılması devleti itibardan düşürür. Çünkü düşünce özgürlüğü sadece birey açısından değil, farklı ve yeni fikirlerin yayılmasını sağlamakla toplum açısından da büyük önem taşımaktadır. Bir kere bu sayede yanlışların ayıklanması, çözüm getirmediğine inanılan fikirlerin ve yöntemlerin değiştirilmesi mümkün olabilecek, her şeyden önemlisi istikrarlı bir toplum hayatı kurulması temin edilebilecektir. Dolayısıyla güvenli ve huzurlu bir toplum hayatı için muhalif fikirlerin susturulmasına değil, aksine açık tartışma imkanlarının sağlanmasına ihtiyaç olacaktır. Nitekim Filozof Milton"da, "bütün öteki hürriyetlerden önce, bana öğrenme, söyleme ve tartışma hürriyetini verin" demekle açık tartışmanın önemine vurgu yapmıştır.

Descartes ise: "Doğrulardan kuşkulanın. Doğruları akıl yoluyla arayın", sözleriyle düşünmenin ve tartışmanın esas itibariyle bir sorgulama süreci olduğunu anlatmaktadır. Aynı şekilde irade hürriyetini, kişinin ve toplumun mutluluğu için gerekli gören Mill"e göre de, "susturulmaya çalışılan fikrin yanlış bir fikir olduğundan emin olunamaz" demekte ve "yanılma özgürlüğü bilimin  zorunlu koşuludur " ifadesiyle de gerçeği vurgulamaktadır. Düşünmekle insanın varoluşu arasındaki ilişkiyi ise Descartes, "Düşünüyorum öyleyse varım" sözleriyle açıklamaktadır. Yine Aristotaleş"e göre insanı diğer mahluklardan ayırt eden özelliği, onun düşünce ve düşüncenin ifadesi olan dil gücüne sahip olmasıdır. Bu niteliklerinden dolayı ifade hürriyeti, öncelikle bireyin saygınlığını gerçekleştiren bir hürriyet olarak önem kazanmaktadır. Çünkü insanın en büyük ihtiyaçlarından bir tanesi düşünme ve düşündüğünü söyle hakkıdır. Bu hak ancak adaletsizliğin hüküm sürdüğü yerde gasp edilir. İşte itibarlı devletler bu hakkın gasp edilmesine göz yumamaz, lakayıt kalamaz. Hele hele demokrasiyi benimsemiş devletler düşünmeyi ve düşünce üretmeyi insanın özünü oluşturan, insanı insan kılan bir faaliyet olarak kabul ederler.

Ve yine demokrasilerde insanı insan olmaktan engelleyen nedenlerin başında düşünme özgürlüğünün olmaması gelir. Zira insani değerlerin en başında geleni hiç kuşkusuz onun düşünme yetisine sahip olmasıdır. İnsanın özgürlükçü atılımları tehlikeye düşerse düşünceler dışa dönük, topluma açık olmaz ise toplumsal erdemlerin önü tıkanır. İşte o zaman zayıflar güçlülerin güvencesi altında olamazlar, ezilmeye mahkum olurlar. Bu nedenle ilerlemenin kökeninde her zaman insanlığı geliştirmeye katkı sağlayabilecek özgür düşüncelşer olmuştur. Ön yargılı ve ezberci düşünceden uzaklaşılması, aydınlık düşünceye ulaşılması ancak özgür düşüncenin yaygınlaşması ile mümkün olacaktır. Ayrıca doğrulanmış bilgiler, sağlam akideler düşünce özgürlüğünün serbest olduğu yerlerde gelişirler. Bunun da yolu: "Ben, benim gibi düşüneni severim" kuralını benimsemekle olur. Bir başka ifade ile, başkalarının sizin düşüncelerinize saygı göstermesini istiyorsanız siz de başkalarının düşüncelerine saygı gösterin.İşte o zaman bütün insanlığı kucaklayacaksınız ve insanlığın geleceğini de kucaklamış olacaksınız.