Aşura günü, kameri (Hicri)
takvime göre muharrem ayının onuncu gününü ifade eder. Bu günde tutulması
tavsiye edilen oruca da "aşura orucu" denir. Tüm Sâmî dinlerde özel bir yere
sahip olan "aşura günü" nün tarihi çok eskidir. Hatta Hz. Nuh"a kadar dayandırılmaktadır.
Bu gün, yani aşura günü, tarih boyunca ve çeşitli milletlerce kutlana gelmiş
olan bir gündür.
Peygamberimiz (S.A.V)
Medine"ye geldiğinde Yahudilerin aşura gününde oruç tuttuklarını görünce, bu
orucun ne için tutulduğunu sormuş.
Yahudiler de, bu günün büyük bir gün olduğunu, Allah"ın Hz. Musa ve
İsrailoğullarını düşmanlarından bu günde
kurtardığını ve Musa (A.S)"ın bu sebeple bu günde oruç tuttuğunu, kendilerinin
bu günde oruç tutmalarının da bundan kaynaklandığını söyleyince, Peygamberimiz:
"Ben Musa"ya sizden daha yakınım" buyurmuş ve bu günlerde oruç tutulmasını
emretmiştir. (İbn-i Mace, Siyam 41)
Aşura orucunu cahiliye
döneminde Arapların tuttuğu ve Hz. Peygamber (S.A.V)"in de Ramazan orucunun
farz kılınmasına kadar bu orucu tutmayı emrettiği rivayetleri de vardır.
(Müslim, Siyam, 116). Daha sonra Ramazan orucu farz kılınınca aşura orucu
tutulması tavsiye edilmiş ve bugün oruç tutmak sünnet olarak devam etmiştir.
Ancak sadece o günde oruç tutulması doğru görülmemiş, mekruh sayılmış, bunun
yanında bir önceki veya bir sonraki gününde oruçlu geçirilmesi mesnun
görülmüştür. Yani sünnet olarak kabul edilmiştir.
Öte yandan, Hz. Hüseyin"in
Kerbela"da şehit edilmesi muharrem"in onuncu gününe (Hicri:61/miladi
1-Ekim-680) rastladığı için, aşura günü İslam tarihinde acı bir olayı
hatırlatan bir gün özelliğini de taşımaktadır. Bir kısım Müslümanlar arasında,
muharrem ayında ve özellikle bu ayın onuncu gününden itibaren aşura adı verilen
bir tatlı (çorba) pişirilerek dağıtılması geleneği, hayır işlemek ve gönül
almak için güzel bir vesile olagelmiştir. Bu tür uygulamalarda-dinde bir
dayanağı bulunmadığı sürece-bir matem veya kutlama niyeti ve şeklinin
bulunmamasına dikkat edilmeli; İslamiyet"in daima teşvik ede geldiği
hayır-hasenat işlemek için, dinde oruç tutulması tavsiye edilen böyle bir günün
iyi vesile sayma niyetinin dışına çıkılmamalıdır.