Sevgili Okurlar, geçen haftaki
yazımda "İslam Baş kaldırı yakıtı mı " başlığı altında dini fanatizmin oluşumu üzerinde durmuştum.
Bugün de o konuya devam etmek istiyorum.
Bilindiği üzere Peygamberlik
dönemi, Hz. Ebu Bekir, Hz. Ömer devirleri ve Hz. Osman"ın yönetimindeki ilk
altı yıl, Tevhid, başarı, Kitap ve Sünnette buluşma sürecidir. Sonra Hz. Osman"ın şehit
edilmesiyle sonuçlanan olaylar ve Hz. Ali"nin İmam olarak başa getirilmesi.
Daha sonra Hz. Ali"nin şehit edilmesiyle
sonuçlanan ardı arkası kesilmek bilmeyen savaşlar, yönetimin Muaviye"ye
devredilmesiyle resmi olarak başlayan Emevi devleti dönemi. Bu dönemde Muaviye
yönetimi şura meclisini dağıtmış, ayrılık, azgınlık, zorbalık ve sefalet dönemi
başlamış, yönetim kırallığa, hilafet saltanata, din siyasete dönüşmüştür (
Bkz., Cahiz, Resailu"l-Cahiz,II,7-16,179).
Bunun sonucunda insanlık ve
adalet duygularına giden yol tıkanmış, insanların kendilerini siyasi olarak
ifade etme ve siyasi eylem yoluyla çıkarlarını savunma süreci başlamıştır,
İslami düşünce gittikçe siyasileşmiş, bu
hareketin radikalleri İslami ahlakı ve İslami imanı kendilerinin sembolize
ettiklerini sürdürmüşlerdir. Ayrıca Arap
ırkçılığı ve fanatizmi ile kabile geleneği, Hz. Peygamber"e izafe idilen
uydurma hadislerle dinileştirilmiştir. Tevhid inancı altında zirveye ulaşan
müslümanlar, kısa sürede kendilerini hilafet, saltanat çatışması altında
bulmuşlar ve müslümanlar, mutlak iktidarın insanları sınıflandırması, liberal
ve radikal grupların karmaşık modelleri karşısında kabilecilik fanatizminin kök
salması ile karşıkarşıya gelmişlerdir. Tüm bunlar zamanla bir Arap devleti
adına değil de bir İslam devleti adına yapıldığı imajı zihinlerde yaratılmış,
dinin temel ilkelerine ters düşen ideolojiler, bir İslam yaşam biçimi olarak
takdim edilmiştir. Halbu ki Kur"an-ı Kerim bu durumun vehametini kısa süre önce
şöyle ifade etmişti :
" Allah"a yönelerek O"na karşı saygılı olunuz,
namaz kılınız, dinlerinde ayrılığa düşüp parça parça olan ve her bir grubun. Da
kendi fikriyle sevindiği müşriklerden olmöayınız"( Rum:32)
" Ey Muhammed! Grup grup olup dinlerini bölüo
parçalayanlarla senin bir ilişki olamaz, Onların işi Allah"a kalmıştır, sonra
yapmakta olduklarını onlara bildirecektir "(En"am: 159).
İktidar ve muhalefet bu ayeti
kerimelerin emirlerini gözardı ederek, kendi konumlarını meşrulaştırmak için
dine, dini niteliğinden çok siyasi niteliği olan bir görünüm kazandırmakla
kalmadı aynı zamanda, Kur"an-ı Kerim Ve Hadis-i şerifte mevcut olamamasına
rağmen; hükümetlerin nasıl kurulacağı, nasıl oluşturulacağı veya nasıl olması
gerektiğine varıncaya kadar siyasi yapı dinileştirildi. Bu tür fikirlerden ve
propogandalardan güçlü olarak etkilenen halk, özellikle ekonomik yönden zayıf
ve bitkin olan insanlar siyasi otoritenin, düşünce karışımlığının, cehalet ve
kasıtlı saptırmaların kurbanı oldular. Dinde dirayetli kimseler ise birer birer
fitnelere , fanatizme, cehalete kurban edildiler. Bu sayede halkı irşat görevi
bilgisizlerin eline geçti. Bu da dinde aşırılığı doğurdu. İslam düşüncesi donuklaştı. Akıl ile nakil arasındaki çatışma
sonucunda İslam toplumu taassubun etkisi altında sürekli durgunluğu ve
gerginliği yaşadı. İctihada, yoruma, verimliliğe ve özgür düşünceye hoşgörü gösterilmedi. Bilakis, yeniye
düşmanlık, eskiye kutsallık ve masumluk akidesi egemen olmaya başlandı.
İnsanlar pek çok mezheplere, ekollere,
gruplara ayrıldı. Aşağıdaki şemada
yedinci yüzyıl ile on ikinci yüzyılda oluşan mezhepleri ve dini
bölünmeleri göreceksiniz. Bakınız ki müslümanlar daha o asırlarda nasıl
bölünmüşler ve nasıl parçalanmışlar.( devam edecek)
