Hz. Peygamber, söz ve
fiillerinde insanlığın, hayatın her sahasına dair takip edeceği misaller
bulunan, yolundan gidenlerin, hayatlarını sevgi, güzellik, huzur ve hayırla
süsleyecekleri örnek bir insandı. Kendisine peygamberlik verilmesinin ilk
dönemlerinde, üstlendiği görevin ağırlığını ve karşılaşabileceğini tahmin
ettiği gelişmelerin kaygısını çekerken, Hz. Hatice (r.a.) nin söylediği şu
sözler, onun kişiliğini tanımak açısından oldukça önemlidir. "
Vallahi, Allah
seni utandırmaz. Çünkü sen akrabalarına bakarsın, sözün doğrusunu söylersin,
fakir ve muhtaçlara elinden gelen yardımı yapar, hiç kimsenin
kazandıramayacağını kazandırırsın misafirlere ikram eder onları ağırlarsın,
Hak"tan gelen felaketler karşısında insanlara yardım edersin.
O, güzel ahlaklı, doğru,
güvenilir, affedici, sabırlı, yumuşak huylu, alçak gönüllü, temizliğe önem
veren, giyim kuşamına dikkat eden, azimli ve kararlı, sade yaşayan ve
kanaatkâr, fâaliyetlerinde istikrarlı ve tutarlı, tebliğlerinde sadece Allah
(c.c.)"nin rızasını gözeten, söylediklerini bizzat kendisi yaşayan, hitabeti en
güzel bir kişilik özelliklerine sahip idi.
Hz. Peygamber, tebliğinde
belli prensiplere bağlı kalmıştır. Onun mümtaz kişiliğinin yanı sıra, benimsediği
ilkelerinde kısa sürede başarılı olmasında etkili olduğu inkar edilemez ve bu
ilkelerin başlıcaları şunlardır: O, davete temel esaslardan başlamıştır.
Hikmetle ve güzel öğütle davette bulunmuştur. Muhatabın durumunu dikkate
almıştır. Kırıcı olmamış, olaylara müsbet açıdan yaklaşmıştır. Seviyeye göre
hitap etmiştir. Tebliğinde ortak noktalardan hareket etmiştir. Kolaylığı ve
müjdelemeyi zorluk ve nefrete tercih etmiştir. İfrat ve tefritten kaçınmış,
eğitim ve öğretime önem vermiştir. Zamanın gereklerini iyi tespit etmiş,
imkanları iyi değerlendirmiş, istişareye önem vermiş davetinde evrenselliği
gaye edinmiştir.
Allah"ın emir ve yasaklarını
insanlara tebliğ ederken karşılaştığı birçok olumsuzluğa rağmen görevini en
güzel şekilde yerine getirmiş ve ümmetine örnek olmuştur.
Hz. Peygamber (s.a.v) i örnek
almak; Sahip olduğu ahlaki faziletleri hayata geçirmek, getirmiş olduğu mesajı
benimsemek ve gelişen olaylar karşısında O"nun gibi tavır alabilmek şeklinde
anlaşılmalıdır.
Yolunu tut ümmeti ol ümmeti
Tâ nasib ola sanâ Hak rahmetî.